شیطان بزرگ — دخالت‌های آمریکا در ایران

The Great Devil — US Interventions in Iran

از ۱۹۰۰ تا امروز — بیش از ۵۰ رویداد مستند از دخالت‌های آمریکا در امور داخلی ایران

۱۹۷۲ / ۱۳۵۱ شمسی نظامی ۱ دقیقه مطالعه

فروش تسلیحات بی‌حد به شاه

نیکسون و کیسینجر ایران را به انبار تسلیحات آمریکایی تبدیل کردند — بیش از ۱۲ میلیارد دلار در دهه ۷۰.

نیکسون و کیسینجر به شاه اجازه دادند هر سلاحی غیر از بمب اتمی از آمریکا بخرد. ایران بزرگ‌ترین خریدار تسلیحات آمریکایی در جهان شد؛ بیش از ۱۲ میلیارد دلار در دهه ۷۰.

دکترین نیکسون

در ۱۹۶۹ نیکسون اعلام کرد آمریکا به جای مداخله مستقیم، از «ژاندارم‌های منطقه‌ای» برای حفاظت از منافعش استفاده می‌کند. ایران و عربستان دو ستون این استراتژی در خلیج‌فارس شدند.

گستره تسلیحات

در ۱۹۷۲ نیکسون در تهران به شاه قول داد هر سلاحی بخواهد می‌تواند بخرد — استثناء: بمب اتمی. در سال‌های بعد:

  • جنگنده‌های F-14 Tomcat (پیشرفته‌ترین جنگنده آمریکا)
  • موشک‌های فینیکس، هاوک و ام‌آی‌ام
  • هلیکوپترهای نظامی CH-47 Chinook
  • تانک‌های M60
  • بیش از ۴۰۰۰۰ مستشار نظامی آمریکایی در ایران

پیامدها

پس از انقلاب، بخش عمده این تسلیحات در اختیار جمهوری اسلامی قرار گرفت. برخی از آن‌ها (مانند TOW) بعداً در جنگ ایران–عراق و در چارچوب ایران‌کنترا به ایران فروخته شد.

منابع

  1. U.S. Arms Sales to Iran, 1970–1979 — Senate Report National Security Archive — 2000 · آرشیو
  2. U.S. Arms to Iran — Declassified State Dept. Documents U.S. Department of State, Office of the Historian — 2012 · اسناد دیپلماتیک
  3. The United States and Iran: A Policy of Betrayal National Security Archive — 2003 · آرشیو

دوره تاریخی: دهه ۱۹۷۰

پشتیبانی از شاه و انقلاب