شیطان بزرگ — دخالت‌های آمریکا در ایران

The Great Devil — US Interventions in Iran

از ۱۹۰۰ تا امروز — بیش از ۵۰ رویداد مستند از دخالت‌های آمریکا در امور داخلی ایران

۱۹۵۷ / ۱۳۳۶ شمسی اطلاعاتی ۲ دقیقه مطالعه

تأسیس ساواک با کمک CIA

CIA و موساد ساواک — وحشیانه‌ترین پلیس مخفی ایران — را تأسیس، آموزش و تجهیز کردند.

CIA و موساد در تأسیس، آموزش و تجهیز ساواک — پلیس مخفی رژیم شاه — نقش اصلی داشتند. هر سال بیش از ۴۰۰ افسر ساواک در خاک آمریکا آموزش می‌دیدند. ساواک هزاران ایرانی مخالف را زندانی، شکنجه و اعدام کرد.

تأسیس ساواک

پس از کودتای ۱۹۵۳، محمدرضا شاه برای تثبیت حکومت خود به یک دستگاه امنیتی قدرتمند نیاز داشت. در ۱۹۵۷، با همکاری مستقیم CIA و موساد (سرویس اطلاعاتی اسرائیل)، سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) تأسیس شد.

آموزش آمریکایی

CIA برنامه جامع آموزشی برای ساواک طراحی کرد:

هر سال بیش از ۴۰۰ افسر ساواک در مراکز آموزشی CIA در خاک آمریکا تربیت می‌شدند — برنامه‌ای که سال‌ها پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ادامه داشت.
  • هر سال بیش از ۴۰۰ افسر ساواک در مراکز CIA در آمریکا آموزش می‌دیدند
  • تکنیک‌های بازجویی، جاسوسی، نظارت، و سرکوب سیاسی آموزش داده می‌شد
  • CIA تجهیزات شنود، عکاسی مخفی و ردیابی ارائه داد
  • موساد در آموزش فنون بازجویی نقش داشت

روش‌های ساواک

گزارش ۱۹۷۶ سازمان عفو بین‌الملل ایران را «یکی از بدترین ناقضان حقوق بشر در جهان» معرفی کرد:

  • استفاده سیستماتیک از شکنجه: الکتروشوک، سوزاندن، آویزان کردن
  • زندانی‌کردن بدون محاکمه هزاران ایرانی
  • اعدام‌های اعلام‌نشده مخالفان سیاسی
  • جاسوسی گسترده در میان ایرانیان خارج از کشور

سازمان عفو بین‌الملل در ۱۹۷۶ ایران را «یکی از بدترین ناقضان حقوق بشر در جهان» نامید — دستگاهی که CIA طراحی، تأمین مالی و آموزش داده بود.

میراث

ساواک به نماد بارز سرکوب رژیم شاه و دخالت آمریکا در امور داخلی ایران تبدیل شد. نفرت ایرانیان از ساواک یکی از موتورهای اصلی انقلاب ۱۳۵۷ بود.

منابع

  1. Amnesty International Report on SAVAK Torture (1976) Amnesty International — 1976 · گزارش حقوق بشری
  2. National Security Archive — Iran Collection National Security Archive, George Washington University — 2000 · آرشیو
  3. Iran Between Two Revolutions Ervand Abrahamian — Princeton University Press — 1982 · پژوهش دانشگاهی
  4. SAVAK Documents — CIA FOIA Reading Room CIA FOIA Electronic Reading Room — 2004 · اسناد FOIA

دوره تاریخی: دهه‌های ۱۹۵۰–۱۹۶۰

کودتا و استقرار شاه