تأسیس ساواک با کمک CIA
CIA و موساد ساواک — وحشیانهترین پلیس مخفی ایران — را تأسیس، آموزش و تجهیز کردند.
CIA و موساد در تأسیس، آموزش و تجهیز ساواک — پلیس مخفی رژیم شاه — نقش اصلی داشتند. هر سال بیش از ۴۰۰ افسر ساواک در خاک آمریکا آموزش میدیدند. ساواک هزاران ایرانی مخالف را زندانی، شکنجه و اعدام کرد.
تأسیس ساواک
پس از کودتای ۱۹۵۳، محمدرضا شاه برای تثبیت حکومت خود به یک دستگاه امنیتی قدرتمند نیاز داشت. در ۱۹۵۷، با همکاری مستقیم CIA و موساد (سرویس اطلاعاتی اسرائیل)، سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) تأسیس شد.
آموزش آمریکایی
CIA برنامه جامع آموزشی برای ساواک طراحی کرد:
- هر سال بیش از ۴۰۰ افسر ساواک در مراکز CIA در آمریکا آموزش میدیدند
- تکنیکهای بازجویی، جاسوسی، نظارت، و سرکوب سیاسی آموزش داده میشد
- CIA تجهیزات شنود، عکاسی مخفی و ردیابی ارائه داد
- موساد در آموزش فنون بازجویی نقش داشت
روشهای ساواک
گزارش ۱۹۷۶ سازمان عفو بینالملل ایران را «یکی از بدترین ناقضان حقوق بشر در جهان» معرفی کرد:
- استفاده سیستماتیک از شکنجه: الکتروشوک، سوزاندن، آویزان کردن
- زندانیکردن بدون محاکمه هزاران ایرانی
- اعدامهای اعلامنشده مخالفان سیاسی
- جاسوسی گسترده در میان ایرانیان خارج از کشور
سازمان عفو بینالملل در ۱۹۷۶ ایران را «یکی از بدترین ناقضان حقوق بشر در جهان» نامید — دستگاهی که CIA طراحی، تأمین مالی و آموزش داده بود.
میراث
ساواک به نماد بارز سرکوب رژیم شاه و دخالت آمریکا در امور داخلی ایران تبدیل شد. نفرت ایرانیان از ساواک یکی از موتورهای اصلی انقلاب ۱۳۵۷ بود.
منابع
دوره تاریخی: دهههای ۱۹۵۰–۱۹۶۰
کودتا و استقرار شاه