عملیات ارنست ویل
نیروی دریایی آمریکا نفتکش‌های کویتی را در خلیج‌فارس اسکورت کرد و به این ترتیب مستقیماً وارد جنگ ایران–عراق شد.
نیروی دریایی آمریکا نفتکش‌های کویتی را در خلیج فارس اسکورت کرد تا از حملات ایران در امان بمانند. این عملیات مداخله مستقیم آمریکا در جنگ ایران–عراق بود.
پس‌زمینه
کویت از آمریکا خواست نفتکش‌هایش را در «جنگ نفتکش‌ها» محافظت کند. آمریکا در ژوئیه ۱۹۸۷ پرچم خود را روی ۱۱ نفتکش کویتی برافراشت و اسکورت آن‌ها را بر عهده گرفت.
درگیری‌ها
در طول عملیات، آمریکا بارها مستقیماً با نیروی دریایی ایران درگیر شد. نخستین بار در سپتامبر ۱۹۸۷ بود که کشتی ایرانی «ایران اجر» را هنگام مین‌گذاری توقیف کرد، و این درگیری‌ها در آوریل ۱۹۸۸ به عملیات پرِیینگ منتیس رسید.
جنگ نفتکش‌ها: بستر عملیات
جنگ هشت‌ساله با حمله صدام حسین به ایران در ۱۹۸۰ شروع شده بود، و از سال ۱۹۸۴ ایران و عراق هر دو به نفتکش‌ها در خلیج‌فارس حمله می‌کردند. عراق اول به نفتکش‌های ایرانی حمله کرد. ایران در پاسخ نفتکش‌های کویت و عربستان را زد، دو کشوری که به عراق کمک مالی می‌کردند. تا سال ۱۹۸۷ صدها نفتکش آسیب دیده و جان‌های زیادی از دست رفته بود.
درخواست کویت از آمریکا و شوروی
کویت در اواخر ۱۹۸۶ از هر دو ابرقدرت، آمریکا و شوروی، درخواست اسکورت کرد. شوروی زودتر پاسخ داد و سه نفتکش کویتی را زیر پرچم خود برد. آمریکا برای آنکه شوروی در خلیج‌فارس جای پا پیدا نکند، به‌سرعت وارد عمل شد. ملاحظات جنگ سرد در تصمیم رونالد ریگان وزن زیادی داشت.
اجرای عملیات: جزئیات نظامی
عملیات در ژوئیه ۱۹۸۷ رسماً آغاز شد:
- گروه‌های رزمی آمریکا با ناوهای جنگی، ناوچه‌ها و هلیکوپترهای ضدزیردریایی تشکیل شدند
- روی ناوهای آمریکایی سیستم‌های پدافند هوایی Aegis مستقر بود
- هلیکوپترهای نظامی مسیر کشتی‌ها را زیر نظر داشتند
توقیف ایران اجر (سپتامبر ۱۹۸۷)
شب ۲۱ سپتامبر ۱۹۸۷، هلیکوپترهای نظامی آمریکا کشتی «ایران اجر» را در حال کاشتن مین در خلیج‌فارس دیدند. نیروهای ویژه آمریکا کشتی را توقیف کردند و خدمه ایرانی را بازداشت کردند که بعدها آزاد شدند. خود کشتی غرق شد.
انفجار ساموئل بی. رابرتس (آوریل ۱۹۸۸)
در آوریل ۱۹۸۸ ناوچه آمریکایی USS Samuel B. Roberts به مین ایرانی برخورد کرد. ۱۰ ملوان آمریکایی زخمی شدند و کشتی به‌شدت آسیب دید، اما غرق نشد. آمریکا این حادثه را بهانه عملیات پرِیینگ منتیس کرد، بزرگ‌ترین نبرد دریایی آمریکا از جنگ جهانی دوم، که در آن بخش بزرگی از نیروی دریایی ایران نابود شد.
تراژدی پرواز ۶۵۵ ایران‌ایر
مداخله آمریکا در جنگ ایران–عراق در جولای ۱۹۸۸ به اوج رسید. ناو آمریکایی USS Vincennes در تنگه هرمز هواپیمای مسافربری پرواز ۶۵۵ ایران‌ایر را سرنگون کرد و ۲۹۰ مسافر و خدمه کشته شدند. آمریکا ادعا کرد هواپیما را با یک جنگنده اشتباه گرفته است.
اثر عملیات بر جنگ و ایران
عملیات ارنست ویل موازنه جنگ را آشکارا به ضرر ایران برهم زد:
- ایران دیگر نمی‌توانست نفتکش‌های کویتی را بزند بی‌آنکه مستقیماً با ارتش آمریکا روبه‌رو شود
- درآمد نفتی کویت و عربستان، که به عراق می‌رسید، تضمین شد
- ایران از نظر نظامی ضعیف‌تر شد و این وضع سرانجام به پذیرش قطعنامه ۵۹۸ در ژوئیه ۱۹۸۸ و آتش‌بس اوت ۱۹۸۸ انجامید
- آیت‌الله خمینی آتش‌بس را «نوشیدن جام زهر» نامید
ارتباط با حمایت آمریکا از عراق
عملیات ارنست ویل بخشی از سیاست کلی‌تر آمریکا در حمایت از عراق در جنگ با ایران بود. آمریکا در همان حال به عراق اطلاعات نظامی، تسلیحات و کمک اقتصادی می‌داد. واشنگتن پنهانی به ایران اسلحه می‌فروخت (ایران–کنترا) و آشکارا از عراق حمایت می‌کرد؛ سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا در آن سال‌ها پر از چنین تناقض‌هایی بود.
منابع
دوره تاریخی: دهه ۱۹۸۰
جنگ، تحریم، ایران‌کنترا