شیطان بزرگ — دخالت‌های آمریکا در ایران

The Great Devil — US Interventions in Iran

از ۱۹۰۰ تا امروز — بیش از ۵۰ رویداد مستند از دخالت‌های آمریکا در امور داخلی ایران

اشغال مشترک ایران
۱۹۴۱ / ۱۳۲۰ شمسی نظامی ۱ دقیقه مطالعه

اشغال مشترک ایران

نیروهای آمریکا، بریتانیا و شوروی در جنگ جهانی دوم ایران را اشغال کردند و رضاشاه را از قدرت برانداختند.

در جنگ جهانی دوم، نیروهای آمریکا، بریتانیا و شوروی ایران را اشغال کردند. آمریکا از خروج رضاشاه و به قدرت رسیدن پسرش پشتیبانی کرد و نیروهای نظامی خود را تا ۱۹۴۶ در کشور نگه داشت.

اشغال ۱۹۴۱

در اوت ۱۹۴۱، بریتانیا و شوروی ایران را از جنوب و شمال اشغال کردند. ایران اعلام بی‌طرفی کرده بود اما متفقین نگران دسترسی آلمان‌ها به منابع نفتی ایران و مسیر «کریدور ایران» برای تأمین تسلیحات شوروی بودند. رضاشاه اجبار به کناره‌گیری شد و پسرش محمدرضا به قدرت رسید.

حضور آمریکا

آمریکا در ۱۹۴۲ به اشغال پیوست و «کریدور ایران» را مدیریت کرد. در این مسیر بیش از ۵ میلیون تن تجهیزات نظامی به شوروی ارسال شد. آمریکا تا ژانویه ۱۹۴۶ نیروهایش را در ایران نگه داشت.

تأثیر بلندمدت

این اشغال پایه‌های سلطنت محمدرضا شاه — که بعدها با کودتای ۱۹۵۳ تثبیت شد — را گذاشت. حضور نیروهای خارجی در ایران احساس تحقیر ملی عمیقی برجای گذاشت.

منابع

  1. Iran in World War II — Foreign Relations of the United States U.S. Department of State, Office of the Historian — 1941 · سند رسمی دولتی
  2. The Anglo-Soviet Occupation of Iran, 1941 Encyclopaedia Britannica — 2024 · منبع دایرةالمعارفی
  3. Iran in World War II: The Allied Occupation National Security Archive — 2001 · آرشیو
  4. A History of Modern Iran Ervand Abrahamian — Cambridge University Press — 2008 · پژوهش دانشگاهی

دوره تاریخی: دوره اول

۱۹۰۰–۱۹۴۰