شیطان بزرگ — دخالت‌های آمریکا در ایران

The Great Devil — US Interventions in Iran

از ۱۹۰۰ تا امروز — بیش از ۵۰ رویداد مستند از دخالت‌های آمریکا در امور داخلی ایران

۱۹۱۹ / ۱۲۹۸ شمسی دیپلماسی ۱ دقیقه مطالعه

قرارداد ۱۹۱۹ انگلیس–ایران

آمریکا بر قرارداد استعماری که ایران را عملاً تحت‌الحمایه بریتانیا قرار می‌داد چشم بست.

آمریکا به‌رغم مخالفت ایرانیان، از نفوذ بریتانیا بر اقتصاد و نظامیان ایران چشم‌پوشی کرد و هیچ اقدام جدی‌ای در قبال این قرارداد استعماری انجام نداد.

محتوای قرارداد

قرارداد ۱۹۱۹ که وزیر خارجه بریتانیا لرد کرزن طراحی کرد، عملاً ایران را تحت‌الحمایه بریتانیا قرار می‌داد:

  • مستشاران بریتانیایی ارتش ایران را آموزش و فرماندهی می‌کردند
  • مستشاران مالی بریتانیایی بودجه ایران را کنترل می‌کردند
  • وام‌های بریتانیایی ایران را بیشتر وابسته می‌کرد

موضع آمریکا

واشنگتن به‌رغم اعلام رسمی حمایت از استقلال ملت‌ها (اصول ویلسون)، هیچ اقدامی علیه این قرارداد نکرد. مجلس ایران این قرارداد را هرگز تصویب نکرد و در ۱۹۲۱ به‌دنبال کودتای رضاخان بی‌اثر شد.

منابع

  1. The Anglo-Persian Agreement of 1919 U.S. Department of State, Office of the Historian — 1919 · سند دیپلماتیک
  2. Modern Iran: Roots and Results of Revolution Nikki R. Keddie — Yale University Press — 2003 · پژوهش دانشگاهی

دوره تاریخی: دوره اول

۱۹۰۰–۱۹۴۰