عملیات المپیک گیمز: ویروس استاکس‌نت
آمریکا و اسرائیل استاکس‌نت، نخستین سلاح سایبری تاریخ، را علیه تأسیسات هسته‌ای ایران به کار بردند.
پس‌زمینه
در اواخر دهه ۲۰۰۰ برنامه غنی‌سازی اورانیوم ایران در تأسیسات نطنز به‌سرعت پیش می‌رفت. آمریکا و اسرائیل هر گزینه نظامی را پرهزینه می‌دانستند و تصمیم گرفتند سلاح تازه‌ای به کار ببرند: یک ویروس رایانه‌ای که بتواند بی‌آنکه گلوله‌ای شلیک شود، زیرساخت هسته‌ای ایران را از درون نابود کند.
طراحی سلاح
«عملیات المپیک گیمز» (Olympic Games) برنامه مخفی مشترک آمریکا و اسرائیل بود که در دوره ریاست‌جمهوری بوش شروع شد و اوباما آن را گسترش داد. استاکس‌نت، بدافزاری به حجم حدود ۵۰۰ کیلوبایت، پیچیده‌ترین سلاح سایبری تاریخ بود:
استاکس‌نت اولین سلاح دیجیتالی بود که بدون اعلام جنگ و بدون تأیید رسمی به زیرساخت فیزیکی یک کشور حاکم آسیب رساند.
- از چهار آسیب‌پذیری روز صفر (Zero-Day) در ویندوز استفاده می‌کرد
- مشخصاً کنترل‌کننده‌های منطقی برنامه‌پذیر (PLC) زیمنس را هدف می‌گرفت
- سانتریفیوژهای IR-1 نطنز را شناسایی می‌کرد و سرعتشان را طوری تغییر می‌داد که موتورشان آسیب ببیند
- در همان حال داده‌های جعلی «طبیعی» به اپراتورهای ایرانی نشان می‌داد تا آسیب پنهان بماند
آسیب وارده
به تخمین کارشناسان، استاکس‌نت برنامه هسته‌ای ایران را یک تا دو سال عقب انداخت.
فاش‌شدن سلاح
استاکس‌نت در ۲۰۱۰ از شبکه‌های ایران بیرون زد و رایانه‌هایی را در سراسر جهان آلوده کرد. شرکت‌های امنیت سایبری (Kaspersky، Symantec، ESET) آن را تحلیل کردند و پیچیدگی بی‌سابقه‌اش نشان داد که فقط یک دولت می‌توانست آن را بسازد. نیویورک تایمز در ۲۰۱۲ نقش آمریکا و اسرائیل را افشا کرد.
اهمیت تاریخی
پیش از استاکس‌نت هیچ سلاح سایبری‌ای به زیرساخت فیزیکی یک کشور حاکم آسیب نرسانده بود. آمریکا و اسرائیل این کار را بدون اعلام جنگ و بدون هیچ تأیید رسمی انجام دادند، و جنگ سایبری میان دولت‌ها از آن پس دیگر فرضیه نبود.
منابع
دوره تاریخی: دهه ۲۰۰۰
محور شرارت، جنگ سایبری