رفتن به محتوای اصلی

شیطان بزرگ: دخالت‌های آمریکا در ایران

The Great Devil: US Interventions in Iran

۵۷ رویداد مستند از دخالت‌های آمریکا در امور داخلی ایران، از ۱۹۰۱ تا جنگ جاری ۲۰۲۶

۲۰۰۷ / ۱۳۸۶ شمسی اطلاعاتی ۳ دقیقه مطالعه

عملیات‌های مخفی در مرزهای ایران

بوش دستور عملیات مخفی CIA را در مرزهای ایران صادر کرد، از کمک به اقلیت‌های قومی تا نظارت اطلاعاتی.

بوش دستور اجرای عملیات‌های مخفی در مرزهای ایران را صادر کرد، از جمله کمک به گروه‌های قومی (بلوچ‌ها و کردها) و نظارت اطلاعاتی.

افشاگری‌های سیمور هرش

سیمور هرش، روزنامه‌نگار تحقیقی، در گزارش‌هایی که در نیویورکر (۲۰۰۶–۲۰۰۸) منتشر کرد فاش ساخت که آمریکا در مرزهای ایران عملیات مخفی اجرا می‌کند:

  • کمک به گروه‌های قومی مسلح بلوچ و کرد در داخل ایران
  • عملیات نظارت و جمع‌آوری اطلاعات در خاک ایران
  • کمک به گروه MKO/PMOI که در فهرست تروریسم خود آمریکا قرار داشت

بودجه

کنگره بودجه‌ای نزدیک به ۴۰۰ میلیون دلار برای این عملیات‌های مخفی تأیید کرد.

ابعاد عملیات و گروه‌های هدف

کردهای ایران

یکی از گروه‌هایی که گزارش‌ها از ارتباطش با نیروهای آمریکایی در عراق خبر می‌دادند PJAK (حزب حیات آزاد کردستان) بود، شاخه ایرانی PKK. این گروه در کوه‌های مرزی ایران و عراق مستقر بود و در داخل ایران عملیات مسلحانه انجام می‌داد. دولت ایران بارها اعلام کرد که آمریکا و اسرائیل از PJAK پشتیبانی می‌کنند.

بلوچ‌های سیستان‌وبلوچستان

نام گروه جندالله هم در این گزارش‌ها آمد که در جنوب‌شرق ایران عملیات مسلحانه می‌کرد. جندالله از ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ چند حمله مرگبار در استان سیستان‌وبلوچستان انجام داد که ده‌ها نفر، از جمله افسرانی از سپاه، در آن‌ها کشته شدند. آمریکا رسماً هرگونه ارتباط با این گروه را رد کرد.

اعراب خوزستان

گزارش‌هایی هم از تماس با گروه‌های عرب‌زبان خوزستان وجود داشت که خواهان استقلال یا خودمختاری بیشتر برای «عربستان» بودند (نامی که برخی عرب‌ها به‌طور غیررسمی بر خوزستان می‌گذارند).

نظارت اطلاعاتی در خاک ایران

عملیات‌های مخفی جز حمایت از گروه‌های قومی این موارد را هم در بر می‌گرفت:

  • ورود تیم‌های اطلاعاتی از خاک عراق به ایران
  • نصب تجهیزات شنود و نظارت در مناطق مرزی
  • شناسایی هوایی در نزدیکی خاک ایران
  • عملیات سایبری اولیه که بعدها به پروژه استاکس‌نت رسید

ارتباط با احتمال جنگ

هرش در گزارش «آماده کردن میدان نبرد» (ژوئیه ۲۰۰۸) نوشت که این عملیات‌ها علاوه بر جمع‌آوری اطلاعات، شبکه‌هایی را آماده می‌کنند که اگر آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله نظامی کند فعال شوند. برخی مقامات نظامی آمریکا که نامشان فاش نشد نگران بودند این عملیات‌ها ایران را به واکنش نظامی وادارد.

موضع کنگره

گزارش هرش در کنگره بحث جدی به راه انداخت. برخی نمایندگان گفتند از حجم و ماهیت این عملیات‌ها آگاهی کافی ندارند و سناتور جوزف بایدن خواستار تحقیق در کمیته شد.

میراث دوران بوش

الگوی عملیات مخفی دوران بوش در دولت اوباما هم ادامه یافت، هرچند تمرکز از حمایت گروه‌های قومی بیشتر به عملیات سایبری رفت. ترور دانشمندان هسته‌ای ایران در سال‌های ۲۰۱۰–۲۰۱۲ را هم ادبیات اطلاعاتی به عملیات‌های مشترک اسرائیل و آمریکا نسبت داده است.

منابع

  1. The New Yorker, 2006 · روزنامه‌نگاری تحقیقی
  2. ABC News, Brian Ross & Richard Esposito, 2007 · گزارش تحقیقی
  3. The New Yorker, Seymour Hersh, 2008 · روزنامه‌نگاری تحقیقی

دوره تاریخی: دهه ۲۰۰۰

محور شرارت، جنگ سایبری